دوشنبه ۷ مهر ۱۳۹۹  
۱۰ صفر ۱۴۴۲  
Monday 28 Sep 2020  
۱۳۹۸/۸/۶    ۱۱:۳۶     بازدید:۳۵۹       کد مطلب:۲۵۷۲۶          ارسال این مطلب به دیگران

دین و دولت » یادداشت
سه رویکرد در روایت عاشورا: تاریخی، مذهبی، ادبی رسول جعفریان
بسیاری از آثار عاشورایی، به صورتی ترکیبی با رویکردی همزمان تاریخی و مذهبی، یا تاریخی و ادبی و یا مذهبی و ادبی نوشته شده است. وظیفه ما به عنوان یک پژوهشگر یا خواننده دقیق، تفکیک این جنبه ها از یکدیگر است.
سه رویکرد را باید از یکدیگر تفکیک کرد: 

الف: رویکرد تاریخی که وظیفه آن توجه به گزارش های صرف تاریخی است، گزارش هایی که مورخان نسل اول و دوم نقل کرده اند. در اینجا باید دقیق بود، یعنی معیارهای ارزیابی گزارش های تاریخی را با روش علمی دنبال کرد.

ب: رویکرد مذهبی:  در اینجا، روایات و احادیث و اخباری که از زاویه مذهبی به این حادثه غمبار می نگرد، باید مورد توجه قرار گیرد. اخباری که بسیاری از آنها در منابع تاریخی کهن هم آمده است و تفسیر آسمانی از عاشورا دارد. در این بخش، معیارهای سنجش، جنبه مذهبی و برخی هم در چارچوب روش های حدیثی، قابل ارزیابی علمی است.

ج: رویکرد داستانی و ادبی:  این رویکرد، حادثه کربلا را مانند بسیاری از وقایع مهم تاریخی دیگر، در قالب ادبی  داستانی برده به صورت نثر یا نظم، وقایع را داستانی گزارش می کند. این رویکرد در باره عاشورا نیز بسیار کهن است و علاوه بر آثاری مانند فتوح ابن اعثم، یا لهوف )این یکی مذهبی  تاریخی است(، به تدریج با پدید آمدن آثاری مانند روضه الشهداء به اوج خواهد رسیده است.

بسیاری از آثار عاشورایی، به صورتی ترکیبی با رویکردی همزمان تاریخی و مذهبی، یا تاریخی و ادبی و یا مذهبی و ادبی نوشته شده است. وظیفه ما به عنوان یک پژوهشگر یا خواننده دقیق، تفکیک این جنبه ها از یکدیگر است.
(منبع: گزیده ای از ارائه در میان جمعی از فرهیختگان ایرانی در خانه ایرانیان 3/8/98)


:
نظرات بازدیدکنندگان

نظر شما درباره این مطلب

     
جدیدترین

سلوک علمی آیت الله العظمی صانعی

حق انتقاد دینی از منظر قرآن و سنت

تحلیلی از ماهیت حکومت از منظر دینی(2)

تحلیلی از ماهیت حکومت از منظر دینی(1)

پیامدهای جدایی مردم از حکومت در کلمات امیر المومنین (ع)

رابطه حقوق و سلامت جامعه با تکیه بر نهج‌البلاغه

بازخوانی نظام کیفری شرعی در پرتو قاعده درء

استقلال عقل در رهایی از دوزخ؛ آری یا خیر

فقه موجود از اصل عدالت اجتماعی غافل است

علمای حوزوی و دانشگاهی «اخلاق در حوزه عمومی» را جدی بگیرند

پر بازدید

نگاهی به کتاب «خداباوری و دانشمندان غربی معاصر» نوشته دکتر مهدی گلشنی

تاریخمندی در نصوص دینی

سکولاریسم و سکولاریزاسیون

مهجوریت قرآن در جاهایی‌که باید شکوفاتر باشد، بیشتر است

مطهری وضرورت اصلاحات درحوزه فقاهت وروحانیت

انصاف و ادب گفت و گو در قرآن

تکفیرگرایی و داعش از نگاه سلفیان معاصر

سیزدهمین نشست علمی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر

فقه سياسي شيعه و نقش دوگانه مصلحت