دوشنبه ۲۷ بهمن ۱۳۹۸  
۲۲ جمادی الثانی ۱۴۴۱  
Monday 17 Feb 2020  
۱۳۹۸/۲/۳۱    ۲۲:۳۹     بازدید:۲۷۴       کد مطلب:۲۴۶۵۹          ارسال این مطلب به دیگران

مبانی اندیشه دینی » تازه های اندیشه
بدون تخصص در حدیث و روایت استنباط احکام شدنی نیست مهدی مهریزی
مطالعات نوین حدیثی لزوما موضوعاتی نیست که فقط در دوره و زمانه ی ما پایه گذاری شده باشد و ممکن است در قدیم مورد توجه علما بوده اما اکنون بسط پیدا کرده و در معرض توجهات قرار گرفته است و یا در گذشته بحث های تخصصی و تئوری پیرامون آن صورت نگرفته است.

 
محقق و پژوهشگر اسلامی گفت: مطالعات نوین حدیثی لزوما موضوعاتی نیست که فقط در دوره و زمانه ی ما پایه گذاری شده باشد و ممکن است در قدیم مورد توجه علما بوده اما اکنون بسط پیدا کرده و در معرض توجهات قرار گرفته است و یا در گذشته بحث های تخصصی و تئوری پیرامون آن صورت نگرفته است.

حجت الاسلام والمسلمین مهریزی با سخنرانی در پنجمین شب از سری جلسات گفتمان معرفت در شب های ماه مبارک رمضان که در دفتر آیت الله اشرفی شاهرودی در مشهد برگزار شد، با ابراز خرسندی از جلسات گفتمان معرفت، گفت: این جلسه ابتکاری است که طی آن دانش ها، علوم و مباحث مختلف توسط اساتید ارائه می شود و ان شاء الله توسعه و گسترش یابد. چراکه حوزه علمیه خراسان ظرفیت های بزرگی دارد و پایه گذار و موسس خیلی از کارهای نو، مشهدی ها بوده اند. زمانی در قم هر مجله ای که منتشر می شد معمولا سردبیرش مشهدی بود و مرکز تحقیقاتی در قم دایر بود که مشهدی ها آن را اداره می کردند و امیدواریم این ظرفیت موجود در مشهد گسترش یابد و همچنین در مشهد هم نمود پیدا کند.

وی در ادامه به ارائه مبحثی پیرامون مطالعات نوین حدیثی پرداخت و گفت: مطالعات نوین حدیثی لزوما موضوعاتی نیست که فقط در دوره و زمانه ما پایه گذاری شده باشد و ممکن است در قدیم مورد توجه علما بوده اما اکنون بسط پیدا کرده و در معرض توجهات قرار گرفته است و این نکات ممکن است در گذشته مطرح بوده اما پیرامونش بحث های تخصصی و تئوری صورت نگرفته است. بنابراین مطالعات نوین حدیثی مطالعاتی است که در این 70 الی 80 سال گذشته تاکنون مورد توجه جدی قرار گرفته و در ابعاد مختلف حدیث مطرح گردیده است.

وی در ادامه افزود: می شود گفت قبل از دوران معاصر، فعالیت های حدیثی بیشتر پیرامون گردآوری و تبیین حدیث بوده است و یا شرح نویسی در کتب حدیثی صورت می گرفته که از دوره صفویه به بعد رایج و قبل از آن بسیار کم بوده است و یا بحث های رجالی در مورد احادیث صورت می گرفته یا کارهایی پیرامون درایه که در شیعه از قرن دهم مطرح شد و بعد گسترش پیدا کرد تا زمان ما.

این محقق و پژوهشگر اسلامی در ادامه به توضیح و تبیین تفکرات پیرامون علم حدیث پرداخت و گفت: از نظر تفکر، پیرامون حدیث دو تفکر عمده بین شیعیان وجود دارد اول تفکر رایج و مشهور میان فقها (فقاهتی) و دوم تفکر اخباری گری که در دوره صفویه به صورت یک مکتب درمی آید. البته در مذهب اهل سنت در علم حدیث تفاوت هایی با ما وجود دارد و اهل سنت تعبیرهای عرفانی فراوانی از احادیث موجود و روایات برداشت می کنند که در شیعه کمتر به این بعد توجه می شود و به آن پرداخته می شود.

مهریزی در ادامه با بیان اینکه ریشه فعالیت های دوره معاصر پیرامون علم حدیث به مستشرقان برمی گردد، گفت: مستشرقان اولین کسانی بودند که در دوران معاصر و در باب حدیث جرقه هایی زدند و در موضوعات ماهیت احادیث مولفه های آنان و نحوه شکل گیری حدیث نکات و مباحثی را مطرح کردند که این جریان کم کم در میان اهل سنت نیز رایج گردیده و نحله هایی به عنوان منتقدان حدیث تشکیل شد که شامل کسانی می شد که با اصل حدیث مخالفت بنیادی ندارند اما نقدهای جدی بیش از نقدهای رایج میان مسلمانان را به احادیث وارد می کنند و اینان همان منتقدان حدیث هستند.
این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه با اشاره به جریان القرآنیون گفت: در ادامه سیر مطالعات حدیثی اهل سنت، جریانی شکل گرفت به نام القرآنیون و آنان کسانی بودند که کارشان به انکار بعضی احادیث کشیده شد و در کنار آن جریان هایی شکل گرفت و فعالیت های جدیدی هم در حوزه ی حدیث، هم در شیعه و هم در اهل سنت پدید آمد که یکی از بحث های مهم آن تاریخ حدیث است که البته هنوز آغاز راه است و باید بیشتر به آن توجه شود. در علم تاریخ حدیث پیشینه و هویت تاریخی احادیث و روایات مورد بررسی و پژوهش قرار می گیرد و بحث هایی است که می تواند بسیار تأثیرگذار واقع گردد و یکی از رشته های جدیدی است که به نظر من هنوز خام است و باید به آن بیشتر پرداخته شود و دومین مبحث مهم در این زمینه بحث فلسفه ی حدیث است بدین معنا که ما نگاه بیرونی به حدیث داشته باشیم و اینکه بدانیم ماهیت حدیث چگونه است و زبان حدیث چیست. البته در این زمینه هم هنوز خیلی ابتدایی کار شده و باید بدان پرداخته شود.

وی در ادامه افزود: از مباحث دیگر در این زمینه نقد متن است که در آن احادیث و سنخیت آنان با عقل و قرآن سنجیده می شود و مبحث دیگر آن استفاده از علوم جدید در فهم و نقد احادیث و اینکه رشته های علمی دیگر چقدر در فهم و درک حدیث می تواند تأثیرگذار باشد. مثل علم پزشکی، نجوم و … و قواعد فقه الحدیث یکی دیگر از مباحثی است که در این زمینه مطرح و مورد پژوهش است. فهم روایات قواعدی دارد که این قواعد در کتاب یا نوشته ای جمع و به صورت مدون ارائه نشده است که با چه قواعدی می شود روایات را فهمید و سنجید.

حجت الاسلام والمسلمین مهریزی در پایان بیان کرد: به گمان من نمی شود از مطالعات گذشته پیرامون حدیث صرف نظر و چشم پوشی کرد و یقینا باید آنان را مدنظر قرار داد و مطالعات نوین حدیثی برای استنباط فقهی بسیار لازم است چراکه آگاهی ما را بالا می برد و نگاه و افق دید ما را عوض می کند و از آنجا که روایات و احادیث ائمه ی معصومین (ع) در یک بستر تاریخی به ما رسیده است باید برای فهم آن به مطالعات نوین حدیثی توجه شود. به نظر من کسی که می خواهد اجتهاد در فقه کند باید حتما اجتهاد در قرآن و حدیث نیز داشته باشد اما متأسفانه این نکته اکنون مدنظر قرار نمی گیرد و نمی شود ما در استنباط حدیث و روایات تخصص نداشته باشیم اما به استنباط احکام بپردازیم.

به نقل از شفقنا


:
نظرات بازدیدکنندگان

نظر شما درباره این مطلب

     
جدیدترین

انسان معمولی بهترین سیاست‌گذار است نه انسان خیلی مهذب

در باب فلسفه و فلسفیدن حوزویان

نظریه ای که سنگ ‏بنای نظام جمهوری اسلامی شد

درس جاودانه فاطمه در برابر استبداد دینی

موظفیم حقوق شهروندی را برای همه طیف‌ها محترم شماریم

ظلم و ریاکاری برخی از مسلمانان را به حساب اسلام نگذارید/ در مقابل زورگویان بایستید و آنان را رسوا کنید

عسرت حضرت زهرا مبنای سیاست عمومی برای گرفتارکردن مردم نبود/ سادگی زندگی فاطمه در جهت عدالت و مساوات بود

جلسه نقد و بررسی «یهودیت از لابه‌لای متون» برگزار شد

تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام منتشر شد

اقتدار دین در پالایش جامعه از انحرافات اجتماعی

پر بازدید

نگاهی به کتاب «خداباوری و دانشمندان غربی معاصر» نوشته دکتر مهدی گلشنی

سکولاریسم و سکولاریزاسیون

مهجوریت قرآن در جاهایی‌که باید شکوفاتر باشد، بیشتر است

مطهری وضرورت اصلاحات درحوزه فقاهت وروحانیت

تاریخمندی در نصوص دینی

انصاف و ادب گفت و گو در قرآن

تکفیرگرایی و داعش از نگاه سلفیان معاصر

پلانتینگا و عقلانیت اعتقاد دینی

فقه سياسي شيعه و نقش دوگانه مصلحت