دوشنبه ۷ مهر ۱۳۹۹  
۱۰ صفر ۱۴۴۲  
Monday 28 Sep 2020  
۱۳۹۷/۷/۲۰    ۱۶:۱۱     بازدید:۵۳۱       کد مطلب:۲۲۵۹۷          ارسال این مطلب به دیگران

مبانی اندیشه دینی » یادداشت
همیشه فهم نص موقت است / نایینی اندیشمندی پل ساز داوود فیرحی
نص عرفی نمی‌شود ولی همیشه فهم نص موقت است
نص عرفی نمی‌شود ولی همیشه فهم نص موقت است. ما این مبنا را در شیعه داریم که نص ثابت است. اما این فهم ما از نص است که متغیر می‌شود. تفکر شیعی می‌گوید ما مخطئه هستیم، یعنی نظر اجتهادی‌مان تا زمانی حجت شرعی است که نظر اجتهادی قوی‌تری برای ما فراهم نشود. هر زمانی فراهم شد موظف به تغییر نظریه هستیم. تغییر نظریه به معنای تغییر فهم از نص است، اما نه اینکه نص تغییر پیدا کند.
 
خطایی در تاریخ‌نگاری ما وجود دارد که فکر می‌کنیم تجدد و فکر جدید از مشروطه شروع می‌شود و بعد می‌گوییم نائینی اینها را از کجا آورده است؟ آیا این واژه‌ها را درست فهمیده یا درست نفهمیده است؟ وقتی عمیق‌تر به تاریخ ایران نگاه می‌کنیم می‌بینیم ادبیات تجدد حداقل 60-50 سال قبل از نائینی شروع شده است و نائینی هم با این تحولات آشناست. در واقع آنچه اهمیت دارد این است که نائینی شروع‌کننده به معنای بدایت تفکر درباره تجدد در ایران و حتی در اسلام نیست، چون قبل از او خیلی‌ها کار کردند. نائینی آغازین نظریه‌پرداز جدی این مساله است. یعنی قبل از این کلی بحث شده، کتاب‌ها و مقالاتی نوشته شده و اینها را می‌بینید. مثلا در آثار افرادی همانند طالبوف و قبل از آن مثلا در آثار حاج‌سیاح یا مستشارالدوله، در کارهای سپهسالار و ایده‌های قبل از آن در آثار میرزا فرخ‌خان می‌بینید. اینها این واژه‌ها را در جامعه طرح کرده بودند و فقیهی همانند نائینی که آدم تیزهوشی هم هست توانسته این مفاهیم را جمع کند و در قالب یک تئوری فقهی مطرح کند. 

کتاب نائینی اولین کتاب متجدد فقه سیاسی است، اما او اولین نفر در طرح مفاهیم تجدد در ایران نیست. نائینی روی این دیوار بلند ایستاده و به همین دلیل قد او بلند شده است. یعنی روی شانه اشخاص دیگری نشسته و این بحث را بالا برده است.

به نقل از ویژه نامه روزنامه فرهیختگان، 14 مرداد97


:
نظرات بازدیدکنندگان

نظر شما درباره این مطلب

     
جدیدترین

سلوک علمی آیت الله العظمی صانعی

حق انتقاد دینی از منظر قرآن و سنت

تحلیلی از ماهیت حکومت از منظر دینی(2)

تحلیلی از ماهیت حکومت از منظر دینی(1)

پیامدهای جدایی مردم از حکومت در کلمات امیر المومنین (ع)

رابطه حقوق و سلامت جامعه با تکیه بر نهج‌البلاغه

بازخوانی نظام کیفری شرعی در پرتو قاعده درء

استقلال عقل در رهایی از دوزخ؛ آری یا خیر

فقه موجود از اصل عدالت اجتماعی غافل است

علمای حوزوی و دانشگاهی «اخلاق در حوزه عمومی» را جدی بگیرند

پر بازدید

نگاهی به کتاب «خداباوری و دانشمندان غربی معاصر» نوشته دکتر مهدی گلشنی

تاریخمندی در نصوص دینی

سکولاریسم و سکولاریزاسیون

مهجوریت قرآن در جاهایی‌که باید شکوفاتر باشد، بیشتر است

مطهری وضرورت اصلاحات درحوزه فقاهت وروحانیت

انصاف و ادب گفت و گو در قرآن

تکفیرگرایی و داعش از نگاه سلفیان معاصر

سیزدهمین نشست علمی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر

فقه سياسي شيعه و نقش دوگانه مصلحت