شنبه ۲ شهریور ۱۳۹۸  
۲۲ ذیحجه ۱۴۴۰  
Saturday 24 Aug 2019  

دولت "دو سر" و مصائب آن

سریال گاندو را تماشا نکرده بودم و با توجه به برخی حواشی که داشت، دو قسمت آخر آن را دیدم. بخش پایانی گاندو، از دیدگاه دولت پژوهی، جای تأمل بسیار دارد و برخی "مصائب یک دولت دوسر" را برملا می کند.

تابویِ بازگشت مردم

اگر مردم از پاره ای مسائل دینی برگردند و از آرمانهای خود روی گردان شوند ، چه باید کرد؟

یهودیان در خیمه ایرانیان

مایک پمپئو، وزیر امور خارجه امریکا، همنوا با نتانیاهو، نخست‌وزیر دولت اسرائیل، در اظهار نظری که از او تعجب‌برانگیز نیست، به دشمنی تاریخی ایرانیان با قوم یهود و اهتمام ایرانیان به نابودی یهودیان پرداخته است

پیش‌شرط‌های حکمرانی خوب

اگر بخواهیم به پیش‌شرط‌های تحقق بلوغ سیاسی بپردازیم ابتدا باید این نکته را متذکر شد که بلوغ سیاسی یک «پروسه» است و در یک فرآیند طولانی‌مدت محقق می‌شود و به یکباره در یک جامعه به وجود نمی‌آید

چرا احزاب در ایران کارایی لازم را ندارند؟

در دوره مشروطه در جامعه ایران این تردید وجود داشت که حکومت باید به‌صورت فدرالی اداره شود یا ملی؟ و سرانجام به سمت «دولت ملی» حرکت کرد. در این فضا، اولین موتوری که می‌توانست دموکراسی ملی را پیش برد، انجمن‌های ایالتی و ولایتی بودند. بنابراین این انجمن‌ها نسل اول تشکل‌های سازنده دموکراسی در ایران هستند.

عیارسنجی «بلوغ‌سیاسی» در جامعه

در یک تقسیم‌بندی معروف، اغلب جوامع به دو گروه عوام و خواص تقسیم می‌شوند؛ بر این اساس، در جوامعی که اکثریت مردم در گروه خواص قرار می‌گیرند و عوام جامعه در حداقل ممکن قرار دارند، از بلوغ سیاسی بیشتری برخوردار هستند.

تحریم ترور و خودکشی در فقه سیاسی شیعه

فقه شيعه مفهوم «ترور» و «خودکشى» را تحريم کرده است اما عمليات شهادت طلبانه را ذيل مفهوم عمومى «جهاد دفاعى» قرار داده و آنگاه حدود و شرايط اقدمات دفاع مشروع را توضيح داده است

حزب در اندیشه شهید بهشتی

بهشتی ارزیابی جالبی از نسبت حزب و رهبری دارد؛ از یک سوی بر ضرورت همسویی حزب با نهاد رهبری تکیه دارد و چنین می اندیشد که؛ حزب در طول رهبری باشد و نه در عرض آن. وی در توضیح مواضع حزب جمهوری اسلامی تصریح دارد

رسالت اصلی امام صادق(ع)، تثبیت و تعمیق فکری و عملی جامعه شیعه است.

بیست و پنجم شوال یادآور سوگمندیِ سترگِ جامعه دیرپای شیعی در نیمه قرن دوم هجری است که به‌تازگی در عهد پنجمین و ششمین امامش با عمق معارف دینی و مذهبی‌اش آشنا شده بود

بدل احسن

وقتی آثار و زندگانی و خاطرات مرحوم شیخ عباس قمی صاحب مفاتیح الجنان را می خواندم، به نکته جالبي برخوردم. تا قبل از مفاتيح‌الجنان نيز کتاب‌هاي ادعيه فراوان بود

چرا سلاح در دست خطیب؟!

با مراجعه به منابع اسلامی روشن میشود که هیچ کدام از این حدسها و احتمالات  اعتبار ندارد و اساسا قضیّه  چیز دیگری است. برای درک درست مساله باید به مدرک و مأخذ آن مراجعه کرد و سپس تفسیر فقها را از آن مورد بررسی قرار داد. 

تحلیلی بر تفاوت حجم برنامه‌های عبادی ماه رمضان در سنجش با ماه شوّال

باید زندگی کرد، اما نه به هر کیفیت! بلکه زندگی‌ای تؤام با صفا و طهارتِ روح و جان، پاک از هر نوع آلودگی اعتقادی و رفتاری، سرشار از عاطفه و عشق به همنوعان، به دور از هر گونه ظلم و تعدی به حقوق دیگران، پاسخگوی نیازهای جسم و جان، و تأمین کنندة رستگاری و سعادت این جهان و آن جهان.

وصیت اول و آخر

امروز(اول خرداد 98) من قدم به 55 سالگی گذاشتم

تأملی کوتاه دربارۀ آیندۀ جهان اسلام

آینده پژوهی، تلاش روشمند برای پیش بینی(و نه پیش گویی) آیندۀ جهان اسلام، به اعتبار منطق حاکم بر تحولات گذشته و حالِ این جامعه است.

حمایت مطلق؟!

در فرهنگ تشیع چون مبنای امامت ، "عصمت" است لذا تسلیم امام بودن بمعنی تسلیمِ"حقیقت" بودن است و کاملا قابل قبول است که از اطاعت مطلق و حمایت مطلق در برابر امام معصوم دفاع شود

راهبردهای پیشبرد تشیع

تشیع همچون دیگر مذاهب و قرائت‌های اسلامی حتماً سودای پیشرفت و دغدغه گسترش را در سر دارد

پوشش زنان و مصالح نظام

یکی از مسائل مهم پیش رو در سالهای اخیر، کیفیت پوشش زنان و نقش دولت در این زمینه است. این مسئله هم برای مردم و نظام جمهوری اسلامی مهم و سرنوشت ساز است، هم برای کسانی که از بیرون به مسائل داخل کشور می نگرند

دین کافران

هنر علم بیش از این نیست که ذره‌‌ذره از کوه توهمات انسان بکاهد. ما هرگز و هرگز بار سنگین توهماتمان را بر زمین نمی‌گذاریم. دانشمندترین انسان‌ها نیز متوهم است

فهم دنیای سنت

بعضی مواقع نام گذاری کار سختی است؛ [اینکه] انسان بخواهد روی ایده یا پروژه‌ای نامگذاری داشته باشد

در برابر جاهلیت

در تاریخ رحلت پیامبر اکرم(ص) میان شیعه و اهل سنت، قول واحدی وجود ندارد؛ زیرا تاریخ‌نگاران و سیره‌نویسان شیعه به پیروى از برخی روایات، تاریخ درگذشت پیامبر (ص) را روز دوشنبه 28 صفر سال یازدهم هجرى قمرى دانسته‌اند

سیطره تفکر صدرایی بر ما و آثار آن در درک ما از علم

ما نباید تردید کنیم که آنچه به عنوان دانش در میان ما بوده، معنای دقیق دانستن و علم را به ما تعلیم نداده است

اصولا خدای فقه نمیتواند محبوب آدمی واقع شود

در بسیاری از رساله های علمیه آمده‌ که اگر سر مو یا سر سوزنی از دست و صورت در وضو یا بدن در غسل شسته نشود٬ غسل و وضوی شخص و به تبع آن نماز و روزه او باطل است‌

پیاده‌روی اربعین، تأملات جامعه‌شناختی

چندی پیش باخبر شدم که مجموعه‌ی سه جلدی "تراژدی جهان اسلام؛ عزاداری شیعیان ایران به روایت سفرنامه‌نویسان، مستشرقان و ایران‌شناسان از صفویه تا جمهوری اسلامی" نوشته‌ی آقای محسن‌حسام مظاهری توسط نشر آرما منتشر شده است.

عاشورا، تقابل با جهالت

اگر کسي بگويد رويداد عاشورا از تراژيک ترين و غم بارترين رخدادهاي تاريخ بشر بوده، سخن صوابي است و حساس ترين فراز تاريخ اسلام بي هيچ تامل، اين رويداد تلخ بوده است که براي موروثي کردن خلافت، اولاد رسول خدا را در مسلخ سياست سر بريدند

دین‌گریزی

مفهوم «دین‌گریزی»، تحلیل‌گران ایرانی را به سه گروه تقسیم می‌کند

درآمدی بر روش شناسی در اندیشه سیاسی؛ مبانی سیاست مدرن

هر روش شناسی تابعی از ماهیت موضوعش است. موضوع ممکن است تجربی، تاریخی، تفسیری و غیره باشد؛ روش شناسی آن هم همین طور

پیروزی ژاپن بر چین، از علامات ظهور

در اینجا نمونه ای از تطبیق برخی از روایات علائم ظهور با وقایع جاری را شاهد هستیم که جالب توجه و جذاب است متن زیر در آذر ماه سال 21 در میانه جنگ جهانی دوم نوشته شده، جنگی که از 9 شهریور سال 1318 (1 سپتامبر 1939) تا دهم شهریور 1324 ش (2 سپتامبر 1945) به درازا کشید

همیشه فهم نص موقت است / نایینی اندیشمندی پل ساز

نص عرفی نمی‌شود ولی همیشه فهم نص موقت است

عاشورا مقدس است، اما با تفسیرهای من درآوردی، از آن فاصله گرفتیم

تقریبا از سالهای 47 ـ 48 که دیده گاههای صالحی نجف آبادی ابتدا در مقالاتش و سپس در کتاب شهید جاوید مطرح شد، تا به امروز، گرفتار وضعیت عجیب و غریبی در تحلیل حادثه کربلا شده ایم

تحلیلی پیرامون پیروزی امام حسین علیه السلام

عاشورا به پایان رسید و امام و یارانش شهید شده و خاندانش به اسارت دشمن در آمدند. در دید ظاهری دشمن پیروز شد.

نجوم و طب پاشنه آشیل علم در دنیای اسلام

هر چه قدر بیشتر با متون خطی در حوزه نجوم انس می گیرم، حس می کنم ما چه اندازه نیازمند این هستیم متون کهن علمی مان را بیشتر بخوانیم تا بفهمیم چرا ما در این تمدن، نتوانستیم سامانه فکری ـ علمی درستی پیدا کنیم

خط فقر در نگاه امام على(ع)

تلقى از خط فقر در جهت‌گیرى عدالت اقتصادى و فرهنگ لازم براى تحقق آن، نقشى اساسى دارد. در نگاه امام على(ع) هر انسانى لیاقت و حق دارد که در رفاه کامل زیست کند تا در بستر آن بتواند در جهت اهداف انسانى حرکت نماید

تأثیر میرزای نائینی در زیست سیاسی ما

نوشتن ستایش‌آمیز درباره میرزا محمدحسین نائینی (1315-1239) سهل است؛ خیل پژوهشگرانی که از وی ستایش می‌کنند، و درباره نوآوری‌های وی می‌نویسند

تاملی مجدد درباره اندیشه سیاسی آیت الله نائینی

مصاحبه استاد و دوست عزیزم دکتر میرموسوی درباره علامه نائینی را می بایست با دیدی انتقادی خواند.

صرف افتخار به گذشته، مشکلات ما را حل نمی کند

سالهای سال است که ما تمدن اسلامی را به بزرگانی چون کندی، فارابی، بیرونی، ابن سینا، فخر رازی، خواجه نصیر و تنی چند از بزرگان علم و دانش در دنیای اسلام می شناسیم

بازخوانی انتقادی یک نامه ؛ ریشه های سیاسی بحران اقتصادی

دوستان اقتصاددان عزیزی از جمله اساتید اقتصادی دانشگاه مفید نامه بلندبالایی در باره مسائل اقتصادی کشور به رییس جمهور نوشته¬اند

حرم، مطهر است

حضرات ائمه معصومین (علیهم السلام) در اوج طهارت و پاکی قرار دارند و خداوند آن ها را در مرتبه "طهارت مطلق" قرار داده است

انباشت بحرانها و راه برون رفت از آن

مشکلات پیچیده و درهم تنیده کشور را می توان در سه بحران اساسی دسته بندی کرد

زلزله اخیر در امر پژوهش در دانشگاه‌‌ها

رسول جعفریان در یادداشتی به رزومه عجیب استاد دانشگاه علم و صنعت که مدعی ایده‌پردازی «حمل مسافر با ابر» و «تکه‌تکه کردن کره زمین» با استفاده از متون اسلامی و روایی بود واکنش نشان داد

عدل و جور در ولایت از نگاه امام صادق (ع)

امام صادق (ع) (83-148 ه.ق) به اعتبار نقش مهمي که در هويت بخشي و صورت بندي مباني اعتقادي و فقهي شيعه داشت

امام صادق(ع)؛ پیشوایی در چندین آوردگاه

بیست و پنجم شوال یادآور سوگمندیِ سترگِ جامعه دیرپای شیعی در نیمه قرن دوم هجری است

سه برداشت از مسلمانی

مسلمانانی که به اروپا و روسیه مهاجرت کردند و درک خاص خود را از اسلام دارند.

تکیه بر قدرت ملت

گذر از گردنه‌های نفسگیر مشکلات امروز جامعه را با توسل به مشی عملی حضرت امام(ره) و تکیه بر قدرت «ملت» مورد توجه قرار داده و نتيجه گرفتند که به ‌هر میزان «مشروعیت سیاسی» را افزایش دهیم به همان میزان «امنیت ملی» ما تأمین می‌شود. ​​​​​​​

زکات فطره،حداقل تکلیف

فطریه نوعی زکات است که به میزان سه کیلو – مواد غذایی متعارف – در سال پرداخت می شود و به مصرف فقرا می رسد....

اخوان المسلمین و پیچیدگی های آن

"اخوان المسلمین" به عنوان قوی ترین تشکل، جنبشی نیست که بتوان آن را از جهان اسلام حذف کرد. این جنبش در کشورهای اهل سنت، همچون استخوانی در گلو است.

اهمیت عرفان عملی و تاثیر نگاه‌های عرفانی در بهزیستی و سعادت جمعی

مهمترین سوالی که ممکن است به ذهن بسیاری از مردم خطورکند مطابقت رفتارهای اجتماعی وسیاسی صاحبان ثروت و قدرت با عرفان مطلوب, عرفان نابی که ازآموزه های زندگی اهل بیت سلام الله علیهم اجمعین سرچشمه می گیرد است

اصلاح اندیشه دینی

‌‌چـه‌بسا‌ سرشتِ آدمی بر صلاح و گرایش ذاتی او به خیر باشد؛ با این‌ همه،‌ تـردیدی‌ نـیست کـه همواره فساد و افساد در میان افراد و جوامع حضور و تأثیری چشمگیر‌ داشته است

انصاف و ادب گفت و گو در قرآن

خداوند به انسان قدرت بیان داد «علمه البیان» تا بتواند خواسته ها، اندیشه ها و تجربیاتش را به دیگران منتقل کند و نیز بتواند با گفت وگو ...

مطهری وضرورت اصلاحات درحوزه فقاهت وروحانیت

درمورد آسیب شناسی روحانیت وانتقاد از عالمان دین وناآشنایی روحانیون به حوادث زمان آرای مطهری مبنایی تر وعمیق تر از دیگران است.

سرمقاله اصلاح اندیشه دینی

‌‌‌چـه‌بسا‌ سرشتِ آدمی بر صلاح، و گرایش ذاتی او به خیر باشد، با این‌ همه ...
جدیدترین

دولت "دو سر" و مصائب آن

غرب‌ستیزی، تعقل شفاف را از ما گرفته است

ارتباط نظریه با فلسفه سیاسی

روحانیون هم باید بازنشسته شوند

تابویِ بازگشت مردم

نگاهی به سيره صلح‌جويانه پيامبر (ص)

یهودیان در خیمه ایرانیان

پیش‌شرط‌های حکمرانی خوب

چرا احزاب در ایران کارایی لازم را ندارند؟

عیارسنجی «بلوغ‌سیاسی» در جامعه

پر بازدید

نگاهی به کتاب «خداباوری و دانشمندان غربی معاصر» نوشته دکتر مهدی گلشنی

سکولاریسم و سکولاریزاسیون

مطهری وضرورت اصلاحات درحوزه فقاهت وروحانیت

تاریخمندی در نصوص دینی

انصاف و ادب گفت و گو در قرآن

پلانتینگا و عقلانیت اعتقاد دینی

تکفیرگرایی و داعش از نگاه سلفیان معاصر

فقه سياسي شيعه و نقش دوگانه مصلحت

دیالوگ، فرهنگ ها و مذهب در آموزش محیط و فراتر از آن