شنبه ۹ اسفند ۱۳۹۹  
۱۵ رجب ۱۴۴۲  
Saturday 27 Feb 2021  
معرفی پژوھشکده اندیشه دینی معاصر
 
جمعی از دانش آموختگان حوزه که اغلب برخوردار از تحصیلات عالی و مناصب دانشگاهی هستند و در گذر زمان، در حوزه و دانشگاه و در رویدادها و مناسبات سیاسی و اجتماعی ایرانِ پس از انقلاب اسلامی، همدیگر را پیدا کرده اند، بعد از مواجه شدن با مسائل پیچیده، و دوگانه های تناقض نما در  جهان کنونی و ایرانِ معاصر، (ازجمله، تعارض میان دین از یک سو، تجدد، علم تجربی، عقل، سیاست، حقوق بشر و مسائلی از این قبیل از دیگر سو) در راستای ارتقای اندیشه ورزی در دین، و بازسازی اندیشه دینی و نیز هماهنگ سازی آن با نیازهای نوشونده، در میانه تحجر و دین گریزی، نو اندیشی دینی را برگزیدند.

این جمع به منظور پرهیز از کارهای فکری پراکنده و نامنسجم و نیز فعالیت های پژوهشیِ فاقدِ راهبرد، و با توجه به ضرورت برخورداری از برنامه های سامان یافته و نظام مند در کوشش های علمی و فرهنگی، به این نتیجه رسیدند که برنامه های فکری، علمی و فرهنگی خود را به  صورت گروهی و در قالب موسسه ای علمی-پژوهشی به انجام برسانند و از این رو، اقدام به تأسيس پژوهشکده اندیشه دینی معاصر که بعد از این با عنوان "پژوهشکده" از آن نام برده خواهد شد کردند. این پژوهشکده از اوایل دهه 80 فعالیت های غیر رسمی خود را آغاز، و  در سال 1395 تحت عنوان "گروه پژوهشی اندیشه دینی معاصر" مجوز فعالیت را از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری دریافت کرد. 

پژوهشکده مؤسسه ای خصوصی و مستقل، بدون انتساب به  هیچ ارگان رسمی و غیر رسمی است که در کنار تأمل در باره نسبت دین و دانش های دینی با دانش های بشری و دستاوردهای مادی و معنویِ جدید، مأموریت اصلیِ خود را بازشناسیِ چگونگی بهبود و ترقی فهم دینی، در پرتو تحولات گسترده در همه سپهرهای زندگی می داند. 

پژوهشکده با اعتقاد به  اهمیت و مرجعیت منابع و آموزه های دینی، در کوششی نواندیشانه در پی آن است تا از مفاهیم و فهم های دینی، متناسب با مقتضیات عصر جدید، صورت بندی نوینی را ارائه دهد که هم معقول باشد و هم در چارچوب سنت دینی.

نواندیشی دینی با اذعان به ظرفیت بالا و پویای سنت اسلامی-ایرانی و با توجه به دستاوردها واقتضائات دنیای جدید در صدد ارائه الگوهایی متناسب با نیازهای این زادبوم در عرصه های مختلف علمی است.
 
نو اندیشی دینی برای تعامل و تبادل فکری و فرهنگی در سطوح ملی، منطقه ای و بین المللی اهمیت ویژه ای قائل بوده، در صدد بسط ارتباط خود با با دیگر مراکز علمی و فرهنگیِ داخلی و خارجی است.

 مهمترین حوزه های مطالعاتی پژوهشکده به قرار ذیل است:

1. چالش های نظری اندیشه اسلامی در قلمرو مبانی؛
2. تحولات بنیادین فکر دینی در جهان اسلام و نیز خارج از جهان اسلام؛
3. نگرش های نوین در حوزه فلسفه، کلام ، فقه و اصول در جهان تشیع؛
4. پیوندهای نظری میان دیدگاه های عقلی، عرفانی، علمی و دینی؛
5. فرایند ظهور  و تحولات نظری-دینی در حیات اجتماعی و تاریخی
6.  آخرین دیدگاه های نواندیشان دینی در جمهوری اسلامی ایران

 در حال حاضر، در راستای اهداف فوق،  سه کمیته علمی "اسلام و حقوق بشر"، "مبانی اندیشه دینی" و "دین ودولت" مشغول به مطالعه و تحقیق اند. حدود چهل نفر از استادان صاحب نظر در دانش های حوزوی و دانشگاهی در این کمیته ها به فعالیت های گوناگون علمی-پژوهشی مشغول اند. پژوهشکده با دعوت از صاحب‌نظران حوزوی و دانشگاهی می کوشد مجموعه‌ای از استادان دغدغه‌مند و آشنا به دانش‌های حوزوی و دانشگاهی را گرد هم آورده، در جهت رفع نیازهای علمی و پژوهشی کشور انجام وظیفه نماید. 

 تاکنون تعدادی از موسسات مختلف علمی و اجرایی، علاقه مندی خود را جهت همکاری با این مجموعه ابراز نموده اند. پژوهشکده جهت موفقيت بيشتر و دستیابی به دستاوردهای جدید، ضمن تاکید بر حفظ اصول و ارزش ها اسلامی و در چارچوب قانون اساسی و قوانین عادی جمهوری اسلامی ایران، در پی آن است که فعالیت های علمی و پژوهشی خود را گسترش دهد.
جدیدترین

تأملي بر وجوه ارتباط اخلاق و سياست

مطهری و تاریخیت

گسترۀ معنایی حدیث «لکل کبد حری اجر» در مناسبات انسان‌دوستانه در فقه

اعتباری بودن احکام اخلاقی و حل چالش‌های فقهی دنیای معاصر

ارزش انسان، ملتقای فقه و اخلاق

منزلت اخلاق در دکترین سیاسی جمهوری اسلامی ایران

نوگرایی در تفسیر متن مقدس

فلسفه سیاسی فارابی و جمهوری اسلامی

سنت‌گرایی در ترازوی عقل

دین و حق انتخاب از نگاه متفکران مسلمان

پر بازدید

نگاهی به کتاب «خداباوری و دانشمندان غربی معاصر» نوشته دکتر مهدی گلشنی

تاریخمندی در نصوص دینی

سکولاریسم و سکولاریزاسیون

مهجوریت قرآن در جاهایی‌که باید شکوفاتر باشد، بیشتر است

مطهری وضرورت اصلاحات درحوزه فقاهت وروحانیت

سیزدهمین نشست علمی پژوهشکده اندیشه دینی معاصر

انصاف و ادب گفت و گو در قرآن

خشونت در دین و سیاست

تکفیرگرایی و داعش از نگاه سلفیان معاصر